Caravan en de Wet

www.caravanendewet.nl

Veersystemen - Schokdempers.


Vering/dempers



Veersystemen

Bij caravans worden een twee-tal veersystemen toegepast, te weten rubber vering of staaltorsie vering.
Het overgrote deel van de caravan is voorzien van een rubber geveerde as. AL-KO en KNOTT
Sommige merken caravans zijn voorzien van een Peitz BPW onderstel, die meestal zijn voorzien van een staaltorsie vering.
Kenmerk voor staaltorsie vering is, dat de as is voorzien van smeernippels!


AL-KO rubber geveerde as




  
Veerwerking
Het veren van een as van de caravan is van essentieel belang. De twee meest voorkomende vormen van vering zijn de zogenaamde staaltorsievering en de rubbervering. 



Rubberveren
Bij rubbervering bestaat het aslichaam uit twee holle assen, welke in elkaar zijn aangebracht. In de ruimte tussen deze assen worden al naar gelang de vorm, drie (alko) of vier (Peitz) rubber strengen geperst.
Alko gebruikt een onregelmatige holle zeshoekige as, met daarin een drie vormige pijp die is verbonden met de wieldraagarm. De drie rubber strengen vormen het veersysteem. De drie vormige pijp met de rubber stengen worden in de holle as geperst. De rubbergeveerde as heeft een progressieve veerwerking, hetgeen betekend dat naarmate de as meer belast wordt de vering stugger wordt.
Peitz / Bpw gebruikt een vierkante holle as met een vierkante binnenpijp, die is verbonden met de wieldraagarm. De binnenpijp wordt met vier rubber strengen in geperst in de holle as.
De Knott as is een rubbergeveerde as, waarbij het rubber is ingevulcaniseerd in een buiten- en een binnenbuis. De binnenbuis is verbonden met de wieldraagarm. Het geheel wordt opgesloten in de as.
De binnenste pijp /buis is met de wieldraagarm verbonden en de holle as is verbonden aan het chassis van de caravan. Bij het inveren van het wiel zal de binnenste pijp /buis verdraaien ten opzichte van de holle as. Dit verdraaien is alleen mogelijk door de rubber strengen te vervormen. Hierdoor ontstaat de veerwerking. Bij verandering van de wieldraagarmen zullen de rubbers vervormen, waardoor veerwerking ontstaat. Rubbervering heeft een progressieve veerwerking, hetgeen betekent dat naarmate de belasting groter wordt de veerwerking stugger wordt. Over het algemeen geeft dit een beter weg- en rijgedrag.
Het draagvermogen van dergelijke assen wordt bepaald door de soort en lengte van de rubber strengen. De totale veerweg van een rubber geveerde as bedraagt tussen de 8 en 15 cm, afhankelijk van het toegepaste systeem en de lengte van de draagarmen. (De veerweg is de afstand die de as aflegt van onbeladen naar vol beladen). Wanneer de caravan onbeladen is wijzen de draagarmen schuin omlaag. Treffen we een caravan aan waarvan de draagarmen schuin omhoog wijzen (door de stand horizontaal) kan dit duiden op niet goedwerkende draagveren of een overbeladen voertuig. Sommige asconstructies zijn zodanig dat de stand van de draagarmen reeds horizontaal is. Dit zijn vaak de caravan die een laag chassis hebben en veelal passen in een normale garage. (caravans met een hefdak, zoals de Kip Kompact) Sommige caravanfabrikanten en onderstelbouwers realiseren bij nieuwe caravans meer stahoogte door de laadvloer te verlagen. Dit gebeurt door de as niet onder maar in het chassis te verwerken en de as enigszins te kantelen, zodat de stand van de draagarmen in de leegsituatie reeds horizontaal staat. Houd hier dus rekening mee! Bij een Delta as is dit vaak het geval.
Rubbergeveerde assen hebben een progressieve veerwerking, dit betekent naarmate de belasting (aslast) toeneemt de veerwerking stugger wordt.
Naarmate het voertuig zwaarder wordt belast, verandert de stand van de draagarmen. Bij een zwaardere belasting zakken deze in horizontale richting. Wanneer de draagarm in ongeladen toestand schuin omhoog wijst, duidt dit over het algemeen dus op een ‘doorgezakte vering’. Door de constante belasting en het verouderen van de rubberen strenger wordt de veerwerking steeds minder. Na 6 tot 8 jaar is het geen luxe om het veersysteem te vernieuwen (foto inpersen van nieuwe asrubbers). Wanneer hier langdurig mee doorgereden wordt, veroorzaakt dit mogelijk scheuren in de bovenbouw, chassis delen of asbevestiging.


Controle: 

Het is raadzaam in deze situatie ook de vrije ruimte van de wielen in de wielkasten te bekijken. Door weging kan eventuele overbelading worden vastgesteld. Wanneer wegen niet mogelijk of overbelading niet het geval is, dienen we de toestand van de vering te beoordelen. Daarbij kunnen de volgende punten een aanwijzing zijn: De veerweg bedraagt beduidend minder dan 8 cm. Dit is te constateren door tijdens het opkrikken van de as, te meten over welke afstand het wiel naar beneden zakt. Is deze afstand gering dan zal het rubber in de as mogelijk zijn vervormd of verhard. De rubber strengen komen over een afstand van 2 cm of meer uit het aslichaam. In geval van een vierkante as, kan gelet worden op de stand van de binnenste as ten opzichte van de buitenste as. Van het binnenste vierkant wijst hoek naar boven. Wanneer de bovenzijde van de binnenste as in contact komt met de binnenzijde van de buitenste as, duidt dit vaak op een versleten rubbervering.

 

Belangrijk

Bij controle van het rubberveersysteem zullen we steeds moeten uitgaan van een maximum beladen of overbeladen caravan, immers een lege caravan geeft weinig veerwerking. Meten is weten ! Laat beoordeling en afkeuring afhangen van meerdere geconstateerde factoren.




Let op voor een goede controle van rubbervering

Een goede controle van de rubbervering is vaak moeilijk, daarom een aantal criteria om tot afkeur van het rubber veersysteem te komen.
- Meten van de veerwerking (caravan moet max. beladen of overbeladen zijn).
- Vrije ruimte in de wielkast tussen band en bovenzijde wielkast.
- Achteroverhangen van een gekoppelde aanhangwagen.
- Uitpuilende asrubbers.
- Binnenpijp draagarm in contact met buitenpijp.
- Stand van de draagarm. Denk aan stand buitenpijp t.o.v. aspad.!!
- Bovenbouw gescheurd.


Staaltorsievering

Staaltorsievering
De vering van caravans kan ook bestaan uit staal torsievering. De veer bestaat uit een stalentorsiestaaf op gebouwd uit meerdere lamellen verenstaal. De lamellen zijn aan de uiteinde aan elkaar gelast. De veer is dan ingebouwd in een rond aslichaam waarop smeernippels zijn aangebracht. Een staalgeveerde as heeft dus onderhoud nodig, door middel van vier smeernippels waarin van tijd tot tijd enig smeervet moet worden aangebracht. Tijdens het doorsmeren van de as is het aan te raden om de wielen vrij van de grond te brengen, zodat het smeervet op de juiste plaat terrecht kan komen. De draagarm is bovendien door middel van een borgbout met de staaltorsiestaaf verbonden. Ontbreekt deze bout of zit hij los, dan kan de draagarm zich naar buiten werken. Is de staaltorsiestaaf gebroken, dan slaat de draagarm door tot tegen de aanslagrubbers. Aan die zijde van de as is dan geen sprake meer van een goedwerkende draagveer. De caravan zal dan aan een zijde ernstig doorhangen scheefstand). Wanneer de as wordt opgekrikt kan geconstateerd worden dat de draagarm een korte vrije slag kan maken zonder dat er sprake is van vering.
Wanneer er een ander onderstel is gebruikt dan Alko, (b.v.Peitz, BPW) dan is de as vaak uitgevoerd met staaltorsie vering. Vooral de Sckaninavische caravans zijn hiermee uitgerust.




Voordelen van een torsie-as met stalen torsiestaven:
Staalgeveerde torsie-assen zijn bijzonder geschikt voor laag wisselende laadvariatie van de caravan. Dat wil zeggen een klein verschil in belading.
De veerwerking van een staal torieveersystem is liniair, hetgeen betekent dat de vering constant is onafhankelijk van de belading (soepel veersysteem).
Nadelen van staalvering:
Niet onderhoudsvrij (in tegenstelling tot rubbervering). Een staalgeveerde torsie-as moet regelmatig van vet worden voorzien via de smeernippels. (lagering van de draagarmen)



Controle van staaltorsievering
- Staaltorsie assen zijn altijd voorzien van smeernippels.
- Bij breuk draagarm tegen een aanslag of
- band loopt aan in wielkast.
- Ernstig doorhangen aan een zijde,
- Enigszins doorhangen dan is de torsiestaaf vervormt, getordeerd of
- las gescheurd van de lamellen (korte vrije slag draagarm voelbaar).







Westfalia onderstellen.

Bij Westfalia onderstellen zijn draagarmen en schroefveren gemonteerd. Deze schroefveren zijn er in diverse mate en liniair of progressief. Schroefveren behoeven geen onderhoud, maar regelmatig controle op breuken. In de Caravanbranche komt dit veersysteem maar weinig voor.







Schokdempers voor caravans






Octagon schokdemperAlko zijn speciaal ontwikkeld voor de rubbergeveerde Alko assen.
- Groen bestemd voor assen tot 900 kg
- Blauw bestemd voor assen tussen 900 - 1300 kg
- Rood bestemd voor assen tussen 1300 - 1800 kg
- Zwart bestemd voor assen tussen 1800 - 4000 kg



Veerdempers of Schokdempers
Schokdempers dienen ervoor om de negatieve effecten van het veersysteem af te dempen en zodoende zorg te dragen voor een constant contact tussen band en wegdek.
Bij schroefveren en staal torsieveren behoren in beginsel aan beide zijden veerdempers te zijn gemonteerd. Genoemde veersystemen hebben geen eigen demping en de veerbewegingen moeten derhalve middels een veerdemper worden gedempt, een en ander om een goed contact tussen band en wegdek te waarborgen.
Bij rubberveren is een schokdemper niet nodig. Toch zien we dat bij rubbergeveerde assen soms veerdempers zijn gemonteerd. Dit geeft kennelijk een verbetering van het weggedrag van de caravan. Alko-Kober voorziet bijna elke rubber geveerde as van (octagon) schokdempers Een defecte veerdemper kan het weggedrag van het voertuig zeer nadelig beïnvloeden. Het constateren van defecte veerdempers is bij een caravan niet altijd eenvoudig. Toch zijn er een aantal zaken die op slecht werkende / defecte veerdempers wijzen n.l.:
- slingeren van de caravan
- stuiteren van de wielen
- abnormale bandenslijtage
- lekkende veerdemper
- kromme demperstang
- bevestiging van demper aan chassis gescheurd




Hulpveersysteem voor de auto

Wanneer u een caravan achter de auto hebt gekoppeld kan het voorkomen dat de achterzijde van de auto behoorlijk doorzakt. De caravan en de auto liggen niet meer mooi in lijn. Om dit op te lossen zijn er hulpmiddelen te koop, oa. hulpveren.








Wat zijn hulpveren?
Hulpveren – ook wel powersprings genoemd – zijn spiraalvormige stalen veren die met montagemiddelen
aan het bestaande veersysteem worden toegevoegd, zodra er sprake is van extra belading in welke vorm dan ook. De veren treden alleen in werking als de auto beladen wordt en kunnen dus altijd onder het voertuig 
blijven zitten. Hulpveren verzorgen een progressief veerkarakter met behoud van het oorspronkelijke comfort en rijgedrag van de auto en vergroten de inzetbaarheid van het voertuig.
Toepassingsvoorbeelden zijn: een LPG-installatie, een zwaar beladen kofferbak c.q. laadruimte, een trekhaak voor caravans en aanhangwagens; of een fietsenrek, imperiaal of skibox en het regelmatig vervoeren van meerdere personen (bijv. taxi’s). 


Wat doen hulpveren?
Hulpveren voorkomen problemen, zoals het doorslaan (blokken) van het veersysteem bij het passeren van verkeersdrempels. Hulpveren zorgen ervoor dat tegenliggers 's avonds niet worden verblind.
Hulpveren beperken of elimineren het deinen van de auto bij het trekken van een caravan of aanhangwagen.
Kortom, door de originele balans van het voertuig te herstellen zorgen hulpveren voor extra veiligheid voor de inzittenden en de medeweggebruikers.

Wat doen hulpveren niet?
Hulpveren verhogen het door de autofabrikant aangegeven maximaal toelaatbaar laadgewicht van het voertuig niet. Zij zorgen er alleen voor dat het voertuig zich uitstekend gedraagt onder verschillende belasting.

Relevante wetsartikelen

artikelen 5.12.28