Caravan en de Wet

www.caravanendewet.nl

Stabiliteits - hulpmiddelen.


Stabiliserende inrichtingen 

Reeds vele jaren bestaan er stabiliserende inrichtingen voor het gebruik bij voertuigcombinaties van een auto met een caravan.
Vroeger bestonden de stabiliserende voorzieningen uit inrichtingen met stangen en veren of frictieplaten, met het doel de knikbewegingen af te remmen. Merken waren o.a. DB, RBS-Brink, Orsimatt. Sporadisch zul je een dergelijk hulpmiddel nog aantreffen. Het werkingsprincipe van deze hulpmiddelen zijn nu ondergebracht in de huidige moderne stabiliserende koppelingen.
Op voorhand moet ik zeggen dat ik geen voorstander ben van veel hulpmiddelen om het slingeren tegen te gaan, om de dood eenvoudige reden, dat de praktijk uitwijst dat men harder gaat rijden met deze voorzieningen.
Het is en blijft veilig als je de snelheid handhaaft al ware het zonder stabiliserende voorzieningen. Iets wat jammer genoeg niet gebeurd, waardoor de onveiligheid alleen maar toeneemt.
Het rijden met een veilige snelheid en omstandigheden zoals harde zijwind, spoorvorming, passerende vrachtauto's en bussen etc, zal de stabiliserende koppeling zijn dienst bewijzen.

Omdat bijna elke caravan is voorzien van een stabiliserende koppeling en er bijna altijd gestabiliseerd wordt gereden, zal de caravancombinatie instabiel worden bij een hogere snelheid. Bereik je of overschrijdt je de kritische snelheidsgrens dan kan de caravan zomaar spontaan gaan slingeren ondanks je vermeende veiligheidsvoorziening. Mocht het zover komen dan is gas loslaten en afremmen noodzakelijk om erger te voorkomen.


Laat de rem waarde van de stabiliserende koppeling bij een onderhoudsbeurt vaststellen middels een imitatiekogel en een momentsleutel. Laat die waarde op het keuringsrapport zetten.


Stabiliserende koppelingen

Wanneer een caravan achter een personenauto wordt gekoppeld levert dit soms problemen op met betrekking tot stabiliteit of weggedrag. Een verbetering kan ontstaan als een slingerdempende koppeling wordt gemonteerd. Een slingerdempende koppeling is voorzien van een wrijvingsmateriaal (remvoering) die met veerkracht tegen de trekhaakkogel wordt gedrukt. Dit zorgt ervoor dat er een remmende werking tussen het wrijvingsmateriaal en de kogel ontstaat, waardoor het slingeren wordt uitgesteld naar een later stadium (hogere snelheid).
Deze slingerdemper is een goed hulpmiddel, mits de snelheid niet verhoogd wordt. Bij een toename van de snelheid 10 á 15 km/h, afhankelijk van de lengte van de caravan, gaat de dempingskracht verloren en is de instabiliteit weer een feit. Sommige koppelingen zijn voorzien van een indicator, welke de hoeveelheid (dikte) van het frictiemateriaal weergeeft.


Stabifix - Winterhoff








Alko koppelingen










De gemiddelde remwaarde van de slingerdempende koppeling ligt (nieuw) tussen de 220 - 245 Nm?
Bij gebruik van de caravan zal de remwaarde in de loop der tijd afnemen. Belangrijk is het dat de trekhaakkogel en het remvoeringsmateriaal olie- en vet vrij blijven. Slingerdempende koppelingen geven een goede dempende werking waardoor eerder genoemde instabiliteit of ongunstig weggedrag geheel of nagenoeg geheel teniet wordt gedaan.
Dit geeft gevoelsmatig een enorme verbetering van de rijstabiliteit. Het blijkt dat bij gebruik van stabiliserende koppelingen de rijsnelheid van de combinatie veelal wordt verhoogd, waardoor de slingerneigingen weer gaan toenemen. 

Al met al kan gesteld worden dat bij gebruikmaking van slingerdempende koppelingen de wegveiligheid toeneemt, mits de snelheid niet wordt verhoogd en de caravan op de juiste wijze is beladen. De dempingsfaktor zal niet oneindig zijn, hetgeen betekent dat bij extreme instabiliteit de grenzen van demping worden overschreden. De bestuurder zal dan de instabiliteit zelf moeten corrigeren, hetgeen vaak niet meer lukt. Omschreven koppelingen geven aanzienlijk meer comfort en een ontspannen rijgevoel. Ik ben een voorstander van een dergelijke koppeling als veiligheids voorziening en NIET als oplossing om de stabiliteit te verbeteren. We zien dat de huidige nieuwe caravans bijna altijd zijn voorzien van een stabiliserende slingerdempende koppeling.


Andere Inrichtingen
Naast stabiliserende koppelingen zijn er nog een aantal andere voorzieningen om instabiel caravan gedrag te beteugelen.



i-TBS, ATC Alko Trailer Control, LEAS antislingersysteem, KNOTT ETS2, BPW IDC


i-TBS


i-TBS

Intergrate Trailer Brake System
Omdat ik me bezig houd met ontwikkelingen en vernieuwingen in- en om de caravan, kwam ik in contact met Jaap Wierink en Jos Oostveen en hun vinding I-TBS.
Wat is i-TBS
Kort gezegd een hulpmiddel om tijdens het rijden in de bergen de oplooprem te behoeden voor ongewild remmen en oververhitting bij afdalingen. Maar dat is niet het enige. Er is ook nog een slingersensor toegevoegd en een blokkering zodat je achteruit kunt rijden zonder de terugrijd automaat aan te spreken. 
Waaruit bestaat het:
Het systeem bestaat uit een kleine luchtcompressor met een kleine voorraad tank, een luchtcilinder met elektro pneumatische kleppen en natuurlijk moderne computer gestuurde elektronica.
Ter controle is er in de auto, in de sigarenaansteker, een unit die middels een led aangeeft of het systeem wel of niet op de juiste wijze functioneert. Groen, groen knipperend, rood
De compacte compressor kan worden ingebouwd in de disselkast of een van de bankkasten van de caravan. Met een paar luchtslangen wordt de compressorunit verbonden met een luchtcilinder, die voor op de dissel achter de oplooprem is gemonteerd. Aan een zijde met een subframe verbonden met de V- dissel en de andere zijde met het oploopdeel.
De elektronica componenten worden aangesloten op het elektrisch systeem van de caravan. Voeding vanuit de caravanaccu. De aansturing geschiedt vanaf de stroomvoorziening van de auto. Te weten remlichten, achteruitrijdlichten. Alleen bij een verbinding tussen auto en caravan kan i-TBS werken.
In de nabijheid van de caravan as is een slingersensor gemonteerd die communiceert met de elektronica. Wanneer er slingering optreedt wordt de luchtcilinder ontlucht en direct aan de andere zijde van de zuiger bekrachtigt zodat de luchtcilinder onmiddellijk de oplooprem kort in werking stelt. De caravan zal zich strekken en de rembediening stopt. Als enige en daarom vermeldingswaardig, bij het inwerking komen van de slingersensor worden ook de remlichten van de caravan ontstoken! 


ATC Alko Trailer Control

In de automobiel branche wemelt het van afkortingen zoals Abs Esp Abd Asr Tc, etc. Allemaal elektronische voorzieningen in personenauto’s die het autorijden plezieriger en ook veiliger maakt. De voorzieningen zijn intelligent zoals men dat noemt en grijpt soms in zonder dat de bestuurder daar invloed op kan uitoefenen.

Onlangs was ik in de gelegenheid om met een (Kip) caravan te mogen rijden met de nieuwe elektronische vinding van Alko. De Alko ATC of voluit de Alko Trailer Control. Een elektro-mechanische unit met intelligente elektronica. Wat doet de ATC, hoe werkt het? De ATC is een unit die bestuurders onafhankelijk de caravan rem in werking stelt wanneer de caravan slinger- pendelbewegingen maakt. De elektronica meet en registreert en berekent de pendelbewegingen. Wanneer deze pendelbewegingen toenemen gaat de ATC automatisch in werking. (globaal, twee grote of 4 kleine opbouwende slingerbewegingen) De (caravan) rem wordt inwerking gesteld. (de rem waarden zijn ongeveer 15 tot 20 %). Praktisch blijkt dat de rijsnelheid door een remming met ongeveer met 15 tot 20 km/h wordt verminderd. De caravan gaat zich strekken door de remwerking. Doordat de elektronica blijft rekenen en meten ook bij afnemende pendelbewegingen, zorgt diezelfde elektronica ervoor dat de remwerking wordt gestopt. 


 Ik moet zeggen dat tijdens het rijden met de ATC mijn stoutste verwachtingen werden overtroffen. De caravan werd in een slingering gebracht en kort daarna voelde ik dat de ATC de caravanrem (automatisch) in werking stelde. Nee, geen sterke en abrupte afremming, maar soft gedoceerd, goed voelbaar en het belangrijkste, zeer effectief. In een fractie van tijd was de pendelbeweging weg en werd voelbaar de remwerking door de ATC beëindigt. Natuurlijk was ik niet tevreden met één remming, er werden dus vele pendelbewegingen ingezet om de doeltreffendheid van de ATC vast te stellen. De ATC is een compacte waterdichte en onderhoudsvrije unit die wordt gemonteerd op de caravan as, ter hoogte daar waar de remkabels en evenaar zich bevinden. Via een stalen stift wordt de ATC in contact gebracht met de remstang.


Onderbouw midden achter de as

 De 12 volt stroomvoorziening wordt verkregen via de 13- polige stekker, via pen 9 (constante stroomdraad, 7 polige stekker niet mogelijk) De moderne intelligente elektronica (ontwikkelt door Siemens) zet indien nodig een elektromotor in werking die middels enkele planetaire tandwielen en een spindelmoer die de stift naar buiten drukt en de rem in werking stelt. Diezelfde elektronica zorgt ook voor uitschakeling. Op het moment dat de 13 polige stekker in de contactdoos wordt gestopt gaat de ATC éénmaal de rem kort in werking stellen.(controle test). Op de V-dissel is een led lampje gemonteerd om de correcte werking te visualiseren. De kleur groen geeft aan dat de ATC stroom heeft en oké is. Rood betekent de ATC stroom heeft maar buiten functie is (kan niet werken) en een knipperend rode led lamp betekent dat het systeem remt. Bij blijvend rood knipperen van de led lamp mag men niet rijden. (ATC blijft remmen). Geen signaal van de led lamp betekent geen stroomvoorziening naar de ATC. (b.v. kabelbreuk stekker niet goed) aangesloten. Vooralsnog kan de ATC alleen op alko assen worden gemonteerd. In het leveringsprogramma zijn 3 versies voor enkelassers ( 750 tot 1300 kg, 1301 tot 1500 kg en 1501 tot 1800 kg) en 3 versies voor tandemassers (1300 tot 1600 kg, 1601 tot 2000 kg en 2001 tot 2500 kg) verkrijgbaar. Sinds kort is een op het dashboard signaalverklikker leverbaar voor Atc. De remwaarden van 10 tot 15 % heeft relatie met caravanmassa, vandaar de verschillende uitvoeringen. Afhankelijk van de totale massa van de caravan dient de juiste ATC te worden gemonteerd. De ATC is geen veiligheidsmiddel zoals een stabiliserende koppeling, maar duidelijk een rem-unit die in een NOOD geval de slingerende caravan strekt. Ik ben ervan overtuigd dat als deze ATC doet waar hij voor staat er een doorontwikkeling mogelijk moet zijn naar een volledig elektronisch remsysteem.



BPW - IDC


Het BPW-Idc systeem werkt eveneens op de remstang, zoals het Leas systeem. Ook hier vinden we een slingersensor, electro bekrachtigings unit en een controle (led) lamp.
Indien er tijdens het rijden slingeringen worden waargenomen, zal de elektronische regeleenheid de bekrachtigingsunit activeren die aan de trekstang zal trekken en de oplooprem in werking stelt.


 

Het Intelligent Drive Control-systeem van BPW kan eenvoudig worden gemonteerd op elk BPW chassis met bijbehorende oplooprem (type ZAF-2). Het systeem wordt geleverd met de centrale unit, kabels, bevestigingsmateriaal, boorsjablonen en montage handhandleiding inclusief controlelijsten. Door instabiliteit en een te hoge snelheid van de caravan kan leiden tot het gaan slingeren van de caravan, de auto met caravan kan gaan scharen of omslaan. De bestuurder zal moeten ingrijpen door gas los te laten en te remmen. Mogelijk kan het systeem van BPW iDC (Intelligent Drive Control) erger voorkomen, door bij een beginnende slingering in te grijpen op het remsysteem. Het systeem is een belangrijke stap qua veiligheid. Met iDC hebben de technici van BPW een intelligent noodsysteem ontwikkeld voor enkel- en tandemas aanhangers die hiermee een nieuwe standaard zetten op het gebied van veiligheid en rijcomfort. Enigszins vergelijkbaar met het ESP systemen (Electronic Stability Program) voor auto’s zorgt het iDC ervoor dat caravan het juiste spoor volgt in het geval van een kritieke versnelling in dwarsrichting. De truc is dat de reminrichting niet wordt aangestuurd door de auto maar door het iDC dat direct op de oplooprem is geplaatst. Op deze manier wordt de aanhanger- of caravancombinatie geheel automatisch gestabiliseerd. Het voordeel voor u is dat IDC gevaarlijke situaties tijdig detecteert en automatisch ingrijpt voordat een gevaarlijke situatie kan ontstaan.



 KNOTT ETS2


Het Knott Ets 2 remsysteem is vergelijkbaar met het systeem van Alko. De componenten zijn slingersensor, electro- hydraulische unit, hydraulische cilinder en een controle (led) lamp. De slingersensor is achter in het chassis gemonteerd en dedecteerd de eventuele slingering en geeft een signaal een de electro hydraulische unit. De unit is weer verbonden met een hydraulische cilinder, die bevestigd is in de nabijheid van de as. Met een drukstift wordt de evenaar bediend en de (oploop) rem inwerking gesteld.
In afwijking van beide andere systemen geeft Knott een maximale remming gedurende enkele seconden. Indien de slingering is gestopt wordt de hydraulisch druk gereduceerd, waardoor de remwerking stopt.















LEAS antislingersysteem
 
Het universele anti-slinger systeem van LEAS® voorkomt het te heftig slingeren van een caravan of aanhanger. Het systeem bestaat uit een elektronische regeleenheid met sensoren die de slingering van de caravan registreren. Bij het overschrijden van de ingestelde waarden zorgt de regeleenheid ervoor dat een elektromotor de remstang aantrekt, waardoor de caravan remt. Door het afremmen van de caravan strekt de combinatie zich, zodat het slingeren ophoudt.
De TÜV-gekeurde LEAS® (Lubs Elektronische Aanhanger Stabilisatie Systeem) treedt alleen in werking op momenten dat dit nodig is. De achter in de caravan geplaatste regeleenheid stuurt bij een optredende slingerbeweging een signaal naar de elektromotor welke onder de caravan wordt gemonteerd. Deze elektromotor remt de caravan via de remstang af. Indien er een zoemer is aangesloten krijgt de bestuurder een signaal als het systeem in werking is. Zodra de werking gestopt is zal ook het akoestisch signaal stoppen. De remwaarde van het leas systeem is ongeveer 15 á 20%. Dit is een lichte remming die de caravan zal strekken. Genoemde remwaarde is vergelijkbaar met het ATC systeem van Alko. normaal gesproken indien de bestuurder tevens het gas loslaat zal de snelheid met ongeveer 20 km/h verminderen. Indien de slingering is opgehouden zal Leas de remwerking weer opheffen.








Opmerking:

Bovenomschreven systemen, alsmede de stabiliserende koppelingen zijn veiligheids systemen die er toe moeten bijdragen dat je veiliger kunt rijden. Omdat het gevaar groot is dat de gebruikers, door deze veiligheidsystemen harder gaan rijden, lopen deze gebruikers het risico alsnog zichzelf in gevaar te brengen. Wees dus gewaarschuwd, het zijn goede hulpmiddelen, mits de snelheid niet wordt verhoogd. Bij niet naleving daarvan zou zo maar onderstaande gevolgen kunnen hebben.