Caravan en de Wet

www.caravanendewet.nl

Caravan (in) stabiliteit.



Algemeen

Wanneer een caravan achter een personenauto wordt gekoppeld, levert dit soms stabiliteitsproblemen of weggedrag problemen op.  Dit hoeft niet te wijten te zijn aan het trekkende voertuig of aan de caravan op zich, maar gekoppeld als combinatie kan het weggedrag of de stabiliteit soms tegenvallen. Zoekend naar de oorzaken dient men de combinatie eens nader te bekijken. Zie het filmpje op Youtube  http://www.youtube.com/watch?v=DCpjkisaVp0




Trekkend voertuig                                                                                                                                                                                                                               

Er zijn zeer veel soorten auto's, die als er een trekhaak is gemonteerd een caravan kunnen voortbewegen. Echter er zijn wel een aantal factoren die de stabiliteit kunnen beïnvloeden. De kogeldrukken zijn vaak vastgelegd door de constructie van de trekhaak. De waarden varieeëren van 40 tot ca 80 kg. Naar mate de kogeldruk toeneemt zien we een lichte verbetering van de stabiliteit. Mijn ervaring leert me dat de kogeldruk een gevoelswaarde is. Naar mate er meer druk op de achterwielen van de auto komt zal de spoorkracht iets langer stabiel blijven. Je zou ook kunnen zeggen de caravan moet iets heftiger slingeren voordat je dat in de auto voelt!                                                                                                                              


 

De personenauto heeft een bepaalde wielbasis. Dit is de (hart) afstand tussen de voor- en achteras. Naar mate de wielbasis toeneemt, heeft dit vaak een positieve invloed.
Afhankelijk van de uitvoeringsvorm van de personenauto bevindt de trekhaakkogel zich achter de achteras. De afstand tussen de achteras en de koppelingskogel noemen we de oversteek of overhang. Vooral bij sedan uitvoeringen is deze oversteek vaak behoorlijk groot. Een korte afstand tussen de achteras en de trekhaakkogel heeft vaak een positieve uitwerking.


Een korte oversteek in samenhang met een grote wielbasis geeft vaak het meest stabiele weggedrag. Het meest ideale zou zijn, als de trekhaakkogel op de hartlijn, midden van de achteras zou liggen. We zien dat bij moderne auto's de achteras steeds verder naar achteren wordt geplaatst. De oversteek naar de trekhaakkogel wordt daardoor steeds kleiner.

Resumerend: auto eigenschappen voor stabiel gedrag, hoge massa, laagzwaartepunt, langewielbasis, grote spoorbreedte, korte achteroverbouw(achteras/hart trekhaak), stabiele wielophanging, stevige vering, juiste bandenspanning




Caravan
Caravans bestaan in verschillende uitvoeringsvormen, qua opbouw, lengte en indeling. Er zijn caravans met een kopkeuken, eindkeuken of een keukenopbouw boven de as. Tegenwoordig zijn nieuwe caravans veelal voorzien van een toiletruimte en vaste bedden, met daaronder veel laadruimte. Ook zien we dat moderne caravans rondom zijn voorzien van bovenkasten.
Bij de bouw van de caravan zal de as op een zodanige plaats onder de bovenbouw moeten worden aangebracht, dat de last onder de koppeling, kogeldruk (vaak maximaal 75 kg) onder de normale beladingsmogelijkheden binnen de vereiste limiet kan blijven. Hieruit vloeit voort dat de dissellengte verschillend kan zijn. 


Met dissellengte bedoelen we de afstand tussen hartkoppeling en de hartlijn door de wielen. Caravans met een kopkeuken hebben vaak een korte dissellengte, terwijl caravans met een eindkeuken vaak een langere dissellengte hebben. Wanneer we beide caravans beurtelings aankoppelen achter een auto met een relatief korte wielbasis en een grote oversteek, zal bij de caravan die is voorzien van een korte dissellengte een grotere instabiliteit voelbaar zijn. Dit kan soms een minder goed weggedrag geven; wat vooral te merken is bij passerende vrachtauto’s, autobussen, gesloten bestelbussen en bij rijsporen in het wegdek. 



Omdat kleine stuurbewegingen een sterke zijdelingse beweging van de trekhaakkogel veroorzaken, ontstaat er een reactie bij de caravan. Omgekeerd is dit ook het geval, doch daarbij spelen ook massa verschillen tussen trekkend voertuig en caravan een rol. Een lange caravandissel, bij een eindkeuken, geeft veelal een betere rijstabiliteit. Grote caravans hebben ook relatief gezien een lange dissel, echter je moet niet vergeten dat achter de caravanas nog vele meters achteroverbouw is. Hiermee bedoel ik, caravans met een opbouwlengte van ca. 5 m, die zijn voorzien van een inrichting anders dan een eindkeuken. Dit betekent per definitie, dat je een lange dissel steeds in verband moet zien met caravans met een eindkeuken!


Na het vorenstaande te hebben gelezen kunnen we in theorie zeggen, dat een auto met een lange wielbasis en een korte oversteek en een daarachter gekoppelde een caravan met een lange dissel, het meest stabiel zou moeten zijn.

Een andere factor voor stabiliteit is de belading van de auto en caravan. Van belang is de manier van beladen en mede de beladingsverhouding / massaverhouding auto en caravan.



Nauwkeurig en op de juiste wijze beladen van een caravan is heel belangrijk en geeft vaak al een verbetering van het weggedrag. De indeling en bergingsmogelijkheden zijn vaak bepalend voor de beladingsmanier.

Het keukenblok en de koelkast in de caravan worden vaak maximaal benut. Ook de kastruimten zijn vaak volgepakt, waarbij met name de ruimten onder het vaste bed, via de service luiken zijn te bereiken.





Onjuiste belading

Het netto laadvermogen wordt optimaal (of zelfs meer dan dat) benut. Dat we het laadvermogen maximaal gebruiken is niet zo'n probleem. Het is meer de vraag op welke plaats in de caravan, de spullen worden neergelegd. Zware lading, zoals de voortent met tentstokken, behoort zo laag mogelijk op de caravanvloer boven de as te worden gelegd en niet geheel voor of achter in de caravan. Dit laatste geeft vaak een slingereffect aan de caravan (denk in dit verband aan de klepel van de klok). Blijf met de lading in de caravan zo dicht mogelijk bij het (oorspronkelijke) zwaartepunt van de caravan. Symmetrisch gelijke wieldrukken dragen ook bij tot een stabieler rijgedrag (meten met een wieldrukmeter). Lading die is aangebracht in bovenkasten van een caravan verhoogt het zwaartepunt van de caravan, hetgeen ook ten koste gaat van de rij-stabiliteit. 











Sinds enkele jaren zie je steeds meer de bevestiging van een fietsendrager aan de achterzijde van de caravan. Beladen met twee fietsen geeft dat al snel een massa van 40 à 50 kg. Deze massa bevindt zich altijd ver achter de as en heel ver vanaf de trekhaak, waardoor de instabiliteit wordt vergroot (slingereffect). 



In toenemende mate zien we dat op caravans een airco wordt gebouwd. Als deze airco zich bevindt op het dak van de caravan zal ook de rijstabiliteit afnemen. Het zwaartepunt van de caravan ligt hierdoor aanmerkelijk hoger, hetgeen vertaald moet worden in een grotere instabiliteit. Ook ten aanzien van het monteren van een vaste luifel zal leiden tot enige stabiliteitsafname.





Wanneer men instabiliteit waarneemt, is het belangrijk om uit te zoeken waardoor die wordt veroorzaakt, zodat er naar een oplossing kan worden gezocht. Het beladen van een caravan blijft een serieuze aangelegenheid. Een aërodynamische opbouw van de caravan draagt bij tot een betere stabiliteit omdat de kogeldruk niet of minder afneemt (dynamisch), terwijl de rijwind beter langs de caravan wordt geleid. Het op juiste wijze beladen van de caravan, door de gebruiker, heeft het grootste effect op het rijgedrag. Instabiliteit en snelheid kunnen leiden tot heftig slingeren van de caravan of caravancombinatie. Alle krachten grijpen aan op het zwaartepunt van de voertuigen, het zijn de natuurkundige wetten die we zullen moeten accepteren en respecteren. Door toepassing van hulpmiddelen kunnen we enigszins de situatie verbeteren, maar dan zal de snelheid gelijk moeten blijven. Als de snelheid wordt verhoogd dan zal uiteindelijk de slingerinstabiliteit weer terug komen. 
Resumerend: caravaneigenschappen voor stabiel gedrag, lage massa, lange dissel, juiste kogeldruk, laagzwaartepunt, grote spoorbreedte, gunstige belading indeling  , juiste bandenspanning, juiste belading, stabilisatorkoppeling
De stabiliserende voorzieningen worden omschreven onder de link Stabiliteits-hulpmiddelen.